Düşük FODMAP Çorba Tarifleri: SIBO'da Hangi Çorbalar İçilir?

Karnı şiş, iştahı az birine ilk önerilen yemek genellikle çorbadır. Ilık, sulu ve yumuşak olduğu için mideyi yormaz. Ancak Türk mutfağındaki çorbaların çoğu soğan kavurarak başlar, içine mercimek ya da un girer. Düşük FODMAP diyetinin kısıtlı döneminde pişirebileceğiniz dört çorba, azaltılacak olanlar ve saklama kuralları aşağıda.

SIBO'da hangi çorbalar içilir, hangileri azaltılır?

Sağ sütundaki çorbalar yasak değildir. Mercimek ve bulgur fermente olabilen karbonhidrat bakımından zengin olduğu için ilk haftalarda azaltılır, sonra küçük miktarla geri denenir. Baklagilleri sofraya nasıl geri alacağınız SIBO'da baklagiller yazısında anlatılıyor. Kapaktaki turuncu çorbanın yanında acı biber ve pul biber de görünüyor; acı size dokunuyorsa azaltın. Çorba mercimekle yapıldıysa, yukarıda yazdığımız gibi ilk haftalarda porsiyonu küçük tutun.

Soğansız çorbaya lezzet nasıl verilir?

Soğan ve sarımsaktaki fruktan suda çözünür. Çorbaya bütün soğan atıp sonra çıkarmak bu yüzden işe yaramaz; fruktan suya geçmiş olur. Yağda ise durum farklıdır. Sarımsağı zeytinyağında kısık ateşte çevirip çıkarırsanız tadı yağa geçer, fruktan geçmez. Sarımsak parçalarını yağın içinde bırakmayın. Bu yağı o gün kullanın; artanını kapalı kapta buzdolabında tutup iki-üç gün içinde bitirin, oda sıcaklığında bekletmeyin.

Lezzet için kullanabileceğiniz diğer malzemeler:

• Yeşil soğanın ve pırasanın yalnız yeşil yaprak kısmı
• Havuç ve maydanoz sapı
• Kuru nane, kekik, defne yaprağı, karabiber, zerdeçal, taze zencefil
• Limon suyu ve maydanoz, ocaktan aldıktan sonra
• Üzerine tereyağında yakılmış pul biber, acıya duyarlı değilseniz

Ev yapımı tavuk suyu ve et suyu nasıl hazırlanır?

Hazır bulyon ve et suyu tabletlerinin çoğunda soğan tozu, sarımsak tozu ve aroma bulunur. Evde yapmak zor değildir. Bir tencereye iki tavuk but, bir havuç, birkaç yeşil soğan yaprağı, bir defne yaprağı ve birkaç tane karabiber koyun. Üzerini geçecek kadar su ekleyip kaynayınca kısın, kırk-kırk beş dakika pişirin. Köpüğünü alın, süzün. Et kemikten kolayca ayrılmalı, içi pembe kalmamalıdır. Eti didikleyip çorbalarda kullanın. Bu ölçüyle yaklaşık altı su bardağı tavuk suyu çıkar.

Süzdüğünüz suyu tezgâhta bekletmeyin; sığ bir kapta soğutup iki saat içinde buzdolabına koyun ve iki gün içinde kullanın. Küçük kaplara ya da buz kalıplarına bölüp dondurursanız iki-üç ay boyunca her çorbada hazır olur. Çözdürdüğünüz suyu yeniden dondurmayın. Kemik suyu konusunda merak ettikleriniz için SIBO'da kemik suyu yazısına bakabilirsiniz.

Dört kolay düşük FODMAP çorba tarifi

Tavuk suyuna pirinç çorbası

Dört kişilik: altı su bardağı ev yapımı tavuk suyu, yarım çay bardağı pirinç, didiklenmiş bir tavuk but, tuz, karabiber, limon. Tavuk suyu kaynayınca yıkanmış pirinci ekleyin, on beş dakika pişirin. Tavuğu ekleyip beş dakika daha kaynatın. Terbiyeli isterseniz bir yumurta sarısını yarım limonun suyuyla çırpın, bir kepçe sıcak çorbayla ılıtıp tencereye yavaşça dökün ve bir taşım kaynatın.

Havuçlu patates çorbası

Dört kişilik: üç orta boy havuç, iki orta boy patates, bir yemek kaşığı zeytinyağı ya da tereyağı, bir çay kaşığı rendelenmiş taze zencefil, beş su bardağı su ya da tavuk suyu. Sebzeleri küp doğrayıp yağda iki dakika çevirin. Suyu ekleyin, yumuşayana kadar yirmi dakika pişirin ve blenderdan geçirin. Kıvamı patates verir, un gerekmez. Üzerine limon ve maydanoz yakışır.

Naneli kabak çorbası

Dört-beş kişilik: iki orta boy kabak, iki orta boy patates, iki yemek kaşığı pirinç, bir yemek kaşığı zeytinyağı, kuru nane, beş su bardağı su. Rendelenmiş kabağı yağda çevirin, patates ve pirinçle birlikte suyu ekleyip yirmi dakika pişirin. İsterseniz ezin. Kabakta porsiyon büyüdükçe FODMAP yükü artabilir ve rahat yenen miktar kişiden kişiye değişir. Küçük bir kâseyle başlayın, ikinci kâseyi başka güne bırakın; miktarı diyetisyeninizle birlikte deneyerek bulun.

Laktozsuz yoğurtla yayla çorbası

Dört kişilik: yarım çay bardağı pirinç, beş su bardağı su, bir su bardağı laktozsuz yoğurt, bir yumurta sarısı, bir yemek kaşığı pirinç unu, tereyağı ve kuru nane. Pirinci suda yumuşayana kadar, yaklaşık yirmi dakika haşlayın. Yoğurt, yumurta sarısı ve pirinç ununu çırpın, sıcak çorbayla ılıtıp tencereye ekleyin. Karıştırarak bir taşım kaynatın. Tuzu en son atın. Üzerine tereyağında nane yakın. Normal yoğurt kullanacaksanız SIBO'da yoğurt, süt ve kefir yazısındaki notlara göz atın.

Çorbayı koyulaştırmak için un yerine ne kullanılır?

Bir tencere çorbaya giren bir-iki kaşık buğday unu kâse başına küçük bir miktar eder ve birçok kişide sorun çıkarmayabilir. Yine de kısıtlı dönemde temkinli davranmak isterseniz üç seçenek var: pirinç unu, mısır nişastası ya da çorbanın içinde pişip ezilen patates. Süt gereken tariflerde laktozsuz süt kullanılabilir. Şehriye yerine pirinç, yanına kıtır ekmek yerine uygun ekmekten küçük küpler konabilir.

Çorba ne kadar içilir, nasıl saklanır?

Bir orta boy kâse, yani yaklaşık iki kepçe, öğün için çoğu zaman yeterlidir. Çorba tek başına tok tutmaz. Yanına haşlanmış yumurta, ızgara tavuk ya da bir dilim kaşar eklemek öğünü tamamlar. Büyük bir kâse çorbayı hızla içmek, içerik uygun olsa bile mideyi gerip dolgunluk hissini artırabilir. Günün diğer öğünlerini nasıl dengeleyeceğiniz düşük FODMAP diyeti sayfasında anlatılıyor.

Pişen çorbayı tencerede soğumaya bırakmayın; sığ kaplara bölüp iki saat içinde buzdolabına koyun ve iki gün içinde bitirin. Pirinçli ve tavuklu çorbalarda bu süreyi aşmayın. Fazlasını porsiyonlayıp dondurun, iki-üç ay içinde tüketin ve buzdolabında çözdürün. Yoğurtlu ve terbiyeli çorbalar çözülünce kesilebilir; bunları dondurmak yerine taze tüketin. Yalnız içeceğiniz kadarını ısıtın, kaynadığını görün; ısıttığınız çorbayı yeniden saklamayın.

Kış sofrasının bütünü için kış sebzeleri ve kış yemekleri yazısına da göz atabilirsiniz.

İftarı açarken hangi çorbanın seçileceğini SIBO'da sahur ve iftar yazısında da ele aldık.

Ne zaman hekime başvurmalı?

Günlerdir yalnız çorba içebiliyorsanız, katı yemek yiyince kusuyorsanız ya da yutarken takılma hissediyorsanız bunu beslenmeyle çözmeye çalışmayın. İstemsiz kilo kaybı, dışkıda kan, ateş ve gece uykudan uyandıran karın ağrısı da hekime başvurmayı gerektirir. SIBO tanısı ve tedavisi hekimin işidir. Çorba, şikâyetlerin yoğun olduğu günlerde beslenmeyi sürdürmeye yardımcı olabilir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.

Sık sorulan sorular

SIBO'm var, mercimek çorbasını hiç içemeyecek miyim?

İçebilirsiniz, ama zamanlaması önemli. Kırmızı mercimek fermente olabilen karbonhidrat içerdiği için kısıtlı dönemde azaltılır. Şikâyetler yatıştıktan sonra yarım kâse soğansız mercimek çorbasıyla deneme yapılır ve iki-üç gün tepki izlenir. Birçok kişi küçük porsiyonu rahat tolere eder. Deneme sırasını ve miktarını diyetisyeninizle birlikte planlamak işi kolaylaştırır.

SIBO'm var, paket çorba ya da hazır bulyon kullanabilir miyim?

Çoğu paket çorbada ve bulyonda soğan tozu, sarımsak tozu, buğday unu ve süt tozu bulunur. Bu yüzden kısıtlı dönemde pek uygun değildir. İçindekiler listesini okuyup bu maddeleri içermeyen bir ürün bulursanız kullanabilirsiniz. Daha kolay yol, hafta sonu bir tencere tavuk suyu kaynatıp küçük kaplarda dondurmaktır.

SIBO'm var, çorbayı akşam mı içmeliyim, öğlen mi?

İkisi de olur. Akşamları şişkinliğiniz artıyorsa hafif bir çorba ve yanında protein, büyük bir tabak yemeğe göre daha rahat olabilir. Yatmadan hemen önce büyük bir kâse sıvı ise reflüsü olanlarda rahatsızlık yapabilir. Akşam çorbasını yatıştan iki-üç saat önce bitirmeyi deneyin ve kendi tepkinizi izleyin.

SIBO'm var, çorbaya limon sıkmak ya da sirke eklemek dokunur mu?

Limon suyu az FODMAP'lıdır ve çoğu kişide sorun çıkarmaz. Reflünüz ya da mide yanmanız varsa ekşi tatlar şikâyeti artırabilir; bu durumda miktarı azaltın. Sirke de küçük miktarda kullanılabilir. Sarımsaklı sirke sosu ise uygun değildir, çünkü sarımsağın fruktanı sulu ortama geçer. Bunun yerine sarımsaklı zeytinyağı kullanabilirsiniz.

Kaynaklar

1. Monash University FODMAP — About FODMAPs and IBS (yeni sekmede açılır) — Soğan, sarımsak, baklagil ve tahılların FODMAP içeriği; sarımsaklı yağ
2. Gibson PR, Shepherd SJ. Evidence-based dietary management of functional gastrointestinal symptoms: The FODMAP approach. J Gastroenterol Hepatol 2010 (yeni sekmede açılır) — Fruktan ve galakto-oligosakkarit içeren besinler
3. Halmos EP. ve ark. A diet low in FODMAPs reduces symptoms of irritable bowel syndrome. Gastroenterology 2014 (yeni sekmede açılır) — Düşük FODMAP diyetinin şişkinlik ve karın ağrısına etkisi
4. Pimentel M. ve ark. ACG Clinical Guideline: Small Intestinal Bacterial Overgrowth. Am J Gastroenterol 2020 (yeni sekmede açılır) — SIBO'da beslenmenin yeri ve hekime başvurma gerektiren durumlar

Hazırlayan: Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural · Son güncelleme: 13 Kasım 2026 · Site editörü: dyt.seymaturkoglu@gmail.com

Sık aranan konular

• SIBO diyet listesi
• Düşük FODMAP diyeti
• Örnek SIBO menüsü
• Nefes testi öncesi beslenme
• SIBO belirtileri
• SIBO geçer mi?