Düşük FODMAP diyeti danışmanlığı, SIBO ya da IBS tanısı almış kişilerde kolay mayalanan karbonhidratları kısa süre azaltıp sonra grup grup geri eklemeyi planlar. Porsiyon, süre ve mutfak düzeni birlikte ayarlanır. Sonunda hangi grubun ne miktarda size dokunduğunu gösteren kişisel bir liste çıkar; gerisi sofranıza döner.
Diyetin ne olduğunu ve hangi besinleri kapsadığını düşük FODMAP diyeti rehberinde anlattık. Bu sayfa danışmanlığın nasıl yürüdüğünü anlatır: kimler için, görüşmelerde ne yapılır, takip nasıl sürer.
Düşük FODMAP diyeti danışmanlığı kimler için?
Düşük FODMAP diyeti danışmanlığı, SIBO ya da IBS (irritabl bağırsak sendromu) tanısı almış ve şişkinlik, gaz, karın ağrısı yaşayan kişiler içindir. FODMAP (bağırsakta kolay mayalanan bazı karbonhidratlar) soğan, sarımsak, buğday, bazı meyveler, baklagiller ve laktozlu sütte bol bulunur. Diyet bu besinleri kısa süre azaltır, sonra tek tek geri ekler.
Bu yaklaşım IBS'de iyi çalışılmıştır. SIBO'da kanıt daha sınırlıdır; yine de gaz ve şişkinliği azaltmak için sık kullanılır. Diyetin mantığını düşük FODMAP diyeti sayfasında bulabilirsiniz.
Bu diyeti tek başına uygulamak neden zor?
Listeyi bulmak kolaydır. Zor olan, ne kadar süre ve hangi porsiyonla uygulanacağıdır. Birçok kişi azaltma dönemini aylarca uzatır ya da her şeyi aynı anda keser. İkisi de beslenmeyi daraltır, bağırsak bakterilerinin çeşitliliğini azaltabilir ve yemek kaygısı yaratabilir.
Miktar da önemlidir. Aynı besin küçük porsiyonda sorun çıkarmazken büyük porsiyonda şikâyet yapabilir. Danışmanlıkta bu sınırlar sizin şikâyet notlarınıza göre belirlenir.
Görüşmelerde hangi konular ele alınır?
- Şikâyet günlüğünüz ve rahatsızlığın hangi öğünlerden sonra arttığı.
- Evdeki mutfak: hazır sos, bulyon ve baharat karışımlarındaki soğan ve sarımsak tozu.
- Soğan ve sarımsak yerine lezzet veren seçenekler; bunları soğan ve sarımsak yerine ne kullanılır yazısında topladık.
- İş yerinde, davette ve seyahatte uygulanabilecek seçimler.
- Vejetaryen beslenme gibi özel durumlarda yeterli protein ve lif.
Besinler hangi sırayla geri eklenir?
Azaltma dönemi genellikle 2 ila 6 hafta sürer. Ardından FODMAP grupları (fruktan, laktoz, fruktoz, GOS ve polioller) birer birer denenir. Her grup için bir test besini seçilir, porsiyon birkaç gün içinde artırılır ve tepkiniz not edilir. Ayrıntıları yeniden ekleme dönemi sayfasında anlattık.
Sonunda elinizde hangi grubun hangi miktarda size dokunduğunu gösteren kişisel bir liste olur. Diğer besinler sofranıza geri döner.
SIBO ve IBS'de plan aynı mı kurulur?
Temel adımlar aynıdır. SIBO'da tedavi takvimi ve öğün düzeni de hesaba katılır. İki durumun farkını SIBO ve IBS sayfası anlatır. Tanı ve ilaç tedavisi hekimin alanıdır; beslenme tarafını diyetisyeninizle planlarsınız.
İlk görüşmede tanınız, şikâyet notlarınız ve mutfağınız konuşulur; plan yazılı olarak paylaşılır. Görüşmeler Bayraklı, İzmir'de yüz yüze ya da çevrim içi yapılır. Randevu için WhatsApp'tan ya da telefonla 0554 227 86 52 numarasına yazabilirsiniz.
Kaynaklar
- Monash University. About FODMAPs and IBS (yeni sekmede açılır) — FODMAP grupları ve diyetin üç aşaması
- Halmos EP. ve ark. A diet low in FODMAPs reduces symptoms of irritable bowel syndrome. Gastroenterology 2014 (yeni sekmede açılır) — Düşük FODMAP diyetinin IBS şikâyetlerini azalttığı
Kimler için uygun?
- Hekim tarafından IBS ya da SIBO tanısı konmuş, şişkinlik ve gaz yaşayan kişiler
- Düşük FODMAP listesini kendi başına denemiş ama nereye kadar süreceğini bilemeyenler
- Azaltma dönemini uzatmış, besinleri geri eklemekte çekinen kişiler
- Vejetaryen ya da yoğun iş temposu gibi nedenlerle listeyi kendine uyarlamakta zorlananlar
Önce hekime başvurulması gereken durumlar
- Çölyak ya da laktoz intoleransı gibi benzer şikâyet yapan durumlar araştırılmamışsa: önce hekim değerlendirmesi
- Kanlı ya da siyah dışkı, istemsiz kilo kaybı, ateş, kansızlık, geceleri uyandıran ishal gibi uyarı belirtileri
- Yeme bozukluğu öyküsü ya da yemek konusunda yoğun kaygı: kısıtlayıcı diyet ancak hekim ve ruh sağlığı uzmanıyla birlikte düşünülür
- Çocuklar, hamileler ve emzirenler: plan yalnız hekim görüşüyle, esnek kurulur
Danışmanlık nasıl ilerler?
Ön değerlendirme
Tanınız, şikâyet notlarınız ve mutfak düzeniniz birlikte gözden geçirilir.
Kısa süreli azaltma
Yüksek FODMAP'lı besinler genellikle 2–6 hafta yerini uygun seçeneklere bırakır.
Grup grup deneme
Her FODMAP grubu bir test besiniyle, artan porsiyonlarla ayrı ayrı denenir.
Kişisel liste
Size dokunan gruplar ve miktarlar yazılır, geri kalan besinler sofraya döner.
Sık Sorulan Sorular
Düşük FODMAP diyeti glutensiz diyet anlamına mı gelir?
Liste ömür boyu mu uygulanır?
Vejetaryenler düşük FODMAP diyeti yapabilir mi?
Yeniden eklemede şikâyet çıkarsa ne olur?
Görüşmeler arasında soru sorabilir miyim?
Bu konudaki yazılar
-
SIBO'da Lif: Psyllium ve Keten Tohumu Kullanılır mı?
SIBO'da lifi tümüyle kesmek genellikle gerekmez. Önemli olan lifin türü, miktarı ve ne kadar hızlı artırıldığıdır. Psyllium (karnıyarık otu kabuğu) dü...
-
SIBO Diyetinde Ekmek Yenir mi? Hangi Ekmek?
SIBO diyetinde ekmek çoğu zaman yenir; önemli olan hangi ekmek ve ne kadar olduğu. Buğday ve çavdar ekmeği fruktan içerir ve ilk dönemde azaltılır. Ge...
-
SIBO Diyetinde Meyve Yenir mi? Hangi Meyveler?
SIBO diyetinde meyve yenir; türü ve miktarı önemlidir. Elma, armut, karpuz ve mango gibi meyveler fruktoz ya da sorbitol bakımından zengindir ve ilk d...
-
SIBO'da Baklagiller: Nohut, Mercimek Yenir mi?
SIBO'da baklagiller ilk dönemde azaltılır, ama tümüyle kesilmeleri gerekmez. Nohut, mercimek ve kuru fasulye bağırsakta kolay mayalanan GOS bakımından...
Bu sayfa beslenme danışmanlığını tanıtır; muayene ya da tanı yerine geçmez. SIBO tanısı ve ilaç tedavisi hekiminizle yürür. Sayfadaki bir bilgiyle ilgili düzeltme isteğinizi dyt.seymaturkoglu@gmail.com adresine iletebilirsiniz.
Hazırlayan: Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural · Son güncelleme: 12 Kasım 2026 · Site editörü: dyt.seymaturkoglu@gmail.com