Düşük FODMAP Diyeti Nedir? SIBO'da Nasıl Uygulanır?

Düşük FODMAP diyeti nedir?

Avustralya'daki Monash Üniversitesi'nde geliştirilmiş ve IBS (huzursuz bağırsak sendromu) için çalışılmıştır. SIBO'da da şişkinlik ve gazı azaltmak için sık kullanılır.

FODMAP nedir?

FODMAP, ince bağırsakta iyi emilmeyen ve bakteriler tarafından kolayca mayalanan bir grup karbonhidratın kısaltmasıdır. Mayalanma sırasında gaz oluşur, bağırsağa su çekilir. SIBO'da bakteriler ince bağırsakta fazla olduğu için bu mayalanma erkenden başlar. Beş ana grup vardır:

Düşük FODMAP diyeti nasıl uygulanır?

1. Azaltma. Yüksek FODMAP besinler genellikle 2 ila 6 hafta sınırlanır. Yerlerine aynı gruptan düşük FODMAP seçenekler konur.
2. Yeniden ekleme. Her grup ayrı ayrı, birkaç gün boyunca artan miktarlarla denenir. Hangi grubun size dokunduğu ortaya çıkar.
3. Kişiye özel düzen. Sorun çıkarmayan bütün besinler geri döner, yalnız rahatsız edenler sınırlı kalır.

İkinci aşamanın ayrıntıları yeniden ekleme dönemi sayfasında.

Düşük FODMAP besinler hangileri?

Pirinç, yulaf (küçük porsiyon), patates, havuç, kabak, ıspanak, domates, salatalık, çilek, portakal, kivi, olgunlaşmamış muz, laktozsuz süt, sert peynirler, yumurta, et ve balık düşük FODMAP besinlerdir. Grup grup tam tablo SIBO diyet listesi sayfasında.

Düşük FODMAP diyeti örnek menü nasıl olur?

Kahvaltıda yumurta, kaşar peyniri, domates, salatalık ve bir dilim glutensiz ekmek olabilir. Öğlen ızgara tavuk, pirinç pilavı ve soğansız salata, akşam fırında balık, haşlanmış patates ve zeytinyağlı kabak yenebilir. Ara öğün gerekirse bir portakal ya da bir avuç ceviz yeter. Üç günlük bir plan için örnek SIBO diyet menüsü sayfasına bakabilirsiniz.

Soğan ve sarımsak yerine ne kullanılır?

Türk mutfağında en zorlanılan konu budur. Taze soğanın ve pırasanın yalnız yeşil kısmı, kimyon, kekik, nane, pul biber, karabiber ve taze otlar yemeğe lezzet verir. Limon kabuğu ve suyu da işe yarar. Hazır baharat karışımlarında, bulyonda ve soslarda soğan ve sarımsak tozu olabileceği için etiketi okuyun.

Düşük FODMAP diyeti SIBO'da işe yarar mı?

IBS'de düşük FODMAP diyetinin şikâyetleri azalttığı çalışmalarla gösterilmiştir. SIBO'da bu diyeti doğrudan inceleyen çalışma azdır. Yine de bakterilerin besini azaldığında gaz ve şişkinliğin hafiflemesi beklenir ve uygulamada sık kullanılır. Diyet SIBO'yu tek başına tedavi etmez. Hekimin önerdiği tedaviyi destekler.

Düşük FODMAP diyeti yasakları ve sık hatalar

• Diyeti kalıcı bir yasak listesine çevirmek. Uzun süreli kısıtlama yetersiz beslenmeye ve bağırsak bakterilerinin çeşitliliğinin azalmasına yol açabilir.
• Porsiyonu gözden kaçırmak. Düşük FODMAP bir besin büyük miktarda yüksek FODMAP olabilir.
• Glutensiz her ürünü uygun saymak.
• Tanı konmadan uzun süre uygulamak.

Yeme bozukluğu öyküsü olanlar, hamileler, çocuklar ve kilo kaybı yaşayanlar bu diyeti diyetisyen eşliğinde uygulamalıdır. Diyetin genel çerçevesi SIBO diyeti rehberinde.

İstemsiz kilo kaybı, kanlı ya da siyah dışkı, geceleri uyandıran ishal, ateş, kansızlık, yutma güçlüğü ya da 50 yaşından sonra yeni başlayan şikâyet varsa vakit kaybetmeden hekime başvurun.

Kaynaklar

1. Monash University. About FODMAPs and IBS (yeni sekmede açılır) — FODMAP grupları, düşük FODMAP diyetinin aşamaları
2. Halmos EP. ve ark. A diet low in FODMAPs reduces symptoms of irritable bowel syndrome. Gastroenterology 2014 (yeni sekmede açılır) — Düşük FODMAP diyetinin IBS'de şikâyetleri azalttığı
3. Pimentel M. ve ark. ACG Clinical Guideline: Small Intestinal Bacterial Overgrowth. Am J Gastroenterol 2020 (yeni sekmede açılır) — SIBO'da diyetin yeri

Hazırlayan: Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural · Son güncelleme: 12 Kasım 2026 · Site editörü: dyt.seymaturkoglu@gmail.com