SIBO Yeniden Ekleme Takip Çizelgesi: Yazdırılabilir Tablo
Kısa cevap
Yeniden ekleme takip çizelgesi, kısıtladığınız besinleri sofraya geri denerken neyi, ne kadar yediğinizi ve ardından ne hissettiğinizi yazdığınız boş bir tablodur. Her besin için bir sayfa doldurursunuz. Hangi besinle başlanacağını, miktarı ve gün sayısını diyetisyeninizle belirlersiniz; çizelge yalnız kaydı kolaylaştırır. Yazdırın, doldurun, görüşmeye getirin. Kişiye özel plan değildir, tanı koymaz.
Not: Bu sayfa genel bilgi verir; kişiye özel beslenme planı değildir. Kısıtlı beslenmeyi uzun süre kendi başınıza sürdürmeyin. Besinleri geri deneme sırasını, miktarını ve süresini diyetisyeniniz ve hekiminizle birlikte belirleyin.
Bu çizelge ne işe yarar?
Düşük FODMAP diyetinin kısıtlı dönemi geçicidir. Ardından besinler tek tek geri denenir. Amaç, hangi besinin size dokunduğunu ve hangisini ne kadar rahat yediğinizi öğrenmektir. Deneme günlerinde akılda tutulacak çok şey olur: ne yediniz, ne kadar yediniz, şişkinlik ne zaman başladı. Çizelge bunları tek kâğıtta toplar.
Dönemin nasıl ilerlediğini yeniden ekleme dönemi sayfasında anlattık. Bu sayfa yalnız kayıt aracıdır.
Başlamadan önce diyetisyeninizle netleştirin
Aşağıdaki beş sorunun cevabı kişiden kişiye değişir. Cevapları görüşmede alın ve çizelgenin üstüne yazın.
Hangi besinle başlayacağım, sıra nasıl olacak?
İlk gün ne kadar yiyeceğim? Sonraki günlerde miktar nasıl değişecek?
Bir besini kaç gün deneyeceğim?
İki deneme arasında kaç gün ara vereceğim?
Şikâyet olursa ne yapacağım, size nasıl haber vereceğim?
Çizelge nasıl doldurulur?
Her besine ayrı sayfa açın. Sayfanın üstüne besini ve başladığınız tarihi yazın.
Miktarı ev ölçüsüyle yazın. Dilim, kaşık, kepçe, kâse, su bardağı, adet yeter. Tartmanız gerekmez.
Yemeği nasıl yediğinizi belirtin. "Soğan" yerine "yemeğin içinde pişmiş soğan" yazın. Çiğ ve pişmiş aynı sonucu vermeyebilir.
Şikâyeti saatiyle ve puanıyla yazın. 0 hiç yok, 10 dayanılmaz demektir. Şişkinlik saatler sonra da çıkabilir; ertesi sabahı da not edin.
Günün geri kalanını değiştirmeyin. Deneme günlerinde diğer öğünleri bildiğiniz, size iyi gelen yemeklerden kurun.
Ara günlerini de yazın. Rahat geçen gün de bilgidir.
Türk sofrasından deneme besini örnekleri
Çoğu zaman her grup için tek bir besin seçilir. Aşağıdaki örnekler evde kolay bulunanlardır. Tablo sıra ve miktar vermez; hangi besinin, hangi sırayla ve ne kadar deneneceğini diyetisyeniniz söyler.
Grup (halk diliyle)
Sofradan örnek
Miktar nasıl yazılır?
Süt şekeri (laktoz)
Süt ya da yoğurt
Su bardağı, kâse, yemek kaşığı
Fazla fruktoz
Bal
Çay kaşığı, tatlı kaşığı
Fruktan: buğday
Buğday ekmeği
Dilim
Fruktan: soğan
Yemeğin içinde pişmiş soğan
Çay kaşığı, yemek kaşığı (doğranmış)
Fruktan: sarımsak
Yemeğin içinde pişmiş sarımsak
Diş
Baklagil şekeri (GOS)
Mercimek ya da nohut yemeği
Yemek kaşığı, kepçe
Sorbitol
Kayısı ya da şeftali
Adet, yarım
Mannitol
Mantar ya da karnabahar
Yemek kaşığı, adet
Besinlerin FODMAP durumu porsiyona ve kişiye göre değişir. Bir grubun hiç dokunmaması da, küçük miktarda bile dokunması da olağandır.
Örnek: doldurulmuş iki satır
Aşağıdaki satırlar yalnız nasıl yazılacağını gösterir. Miktar bilerek boş bırakıldı; oraya diyetisyeninizin size söylediği miktarı ev ölçüsüyle yazarsınız.
Gün
Saat
Ne kadar yedim?
Şişkinlik
Karın ağrısı
Not
1. deneme günü
13.00
Yoğurt, öğle yemeğinin yanında. Miktar: diyetisyenimin ilk gün için söylediği kadar (… kâse)
1
0
Rahat geçti. Ertesi sabah da rahattım.
2. deneme günü
13.15
Yoğurt, yine öğle yemeğinin yanında. Miktar: diyetisyenimin ikinci gün için söylediği kadar (… kâse)
5
2
16.00'da şişkinlik başladı, akşama kadar sürdü. İşte yoğun bir gündü.
Boş takip çizelgesi (bir besin için)
Yazdırdığınızda boş çizelge ayrı kâğıda çıkar. Her besin için bir kopya alın.
Yeniden ekleme takip çizelgesi, bir besin için boş tablo
Tarih ve gün türü (deneme / ara)
Saat
Ne kadar yedim? (ev ölçüsüyle, nasıl pişti?)
Şişkinlik (0–10)
Karın ağrısı (0–10)
Not
Satır sayısı bir öneri değildir. Kaç gün deneyeceğinizi ve kaç gün ara vereceğinizi diyetisyeniniz söyler; ilk sütuna tarihi ve günün deneme mi ara mı olduğunu yazın. Gerekmeyen satırı boş bırakın, yetmezse kâğıdın arkasını kullanın.
Bu besin için karar
Bu bölümü deneme bittikten sonra, tercihen diyetisyeninizle birlikte doldurun.
Denenen besin için karar satırları, boş tablo
Konu
Notum
Rahat yediğim miktar
Şikâyetin başladığı miktar (olduysa)
Bu günlerde başka ne vardı? (stres, uykusuzluk, âdet dönemi, hastalık, seyahat)
Kararımız: sofrada kalsın / küçük porsiyonla kalsın / sonra yeniden deneyelim
Sıradaki besin ve başlama tarihi
Sonuçlar nasıl okunur?
Hafif şikâyet, besini bırakmak demek değildir. Çoğu zaman miktarı ayarlamak yeter.
Tek deneme son söz değildir. Tolerans zamanla değişebilir. Dokunan bir besin bir süre sonra yeniden denenebilir.
Koşullar sonucu etkiler. Stresli bir hafta, uykusuzluk, hastalık ya da seyahat şikâyeti besinden bağımsız artırabilir. Böyle günlerde denemeyi ertelemek daha doğrudur.
Hedef geniş bir sofradır. Dönemin sonunda yalnız gerçekten rahatsız eden besinlerin sınırlandığı, çeşitli bir beslenme düzeni beklenir.
Yeniden ekleme takip çizelgesi hakkında sık sorulanlar
Yeniden ekleme çizelgesini diyetisyensiz doldurabilir miyim?
Çizelgeyi doldurmak kolaydır; zor olan neyi, hangi sırayla ve ne kadar deneyeceğinize karar vermektir. Bu kararlar şikâyetinize, kullandığınız ilaçlara ve sofranıza göre değişir. Bu yüzden denemeleri diyetisyeninizle planlamanız, tedaviniz sürüyorsa hekiminize de danışmanız gerekir. Çizelge planın yerini tutmaz; yalnız yaşadıklarınızı görüşmeye eksiksiz taşımanıza yardım eder.
Bir besin dokunduysa çizelgeye ne yazmalıyım?
Ne kadar yediğinizi, şikâyetin ne zaman başladığını, ne kadar sürdüğünü ve puanını yazın. Karar satırını hemen doldurmayın. Bir besinin dokunması onu kalıcı olarak bırakacağınız anlamına gelmez; çoğu zaman daha küçük bir miktar rahat gider. Miktarı azaltmaya, ara vermeye ya da sonra yeniden denemeye diyetisyeninizle birlikte karar verin.
Aynı hafta iki ayrı besin denenebilir mi?
Aynı günlerde iki yeni besin denerseniz şikâyetin hangisinden geldiğini ayıramazsınız. Bu yüzden her sayfa tek bir besin içindir ve denemeler arasında ara günleri bırakılır. Ara günlerinin sayısını ve sıradaki besini diyetisyeninizle belirleyin. Ara günlerinde bildiğiniz, size iyi gelen yemeklerle devam edin ve nasıl hissettiğinizi yine yazın.
Âdet döneminde, hastalıkta ya da seyahatte deneme yapılır mı?
Bu dönemlerde bağırsak şikâyetleri besinden bağımsız olarak artabilir ve sonuç karışır. Ateşiniz varsa, hastaysanız, yeni bir ilaca başladıysanız, yoldaysanız ya da çok stresli bir haftadaysanız denemeyi ertelemek daha doğrudur. Âdet döneminde deneme yaptıysanız not sütununa yazın. Yeni başlanan ilaçla ilgili sorularınızı hekiminize sorun.
Yanıtlar genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve ilaç tedavisi hekimin alanıdır; size uygun beslenme düzeni görüşmede birlikte planlanır.
Sorunuz listede yok mu?
Listede olmayan sorularınızı WhatsApp'tan ya da iletişim formundan iletebilirsiniz.