SIBO Testi: Nefes Testi Nasıl Yapılır?

SIBO testi nedir?

SIBO testi, ince bağırsakta bakterilerin aşırı çoğalıp çoğalmadığını anlamaya yardım eden incelemedir. En yaygın yöntem nefes testidir. İnce bağırsakta fazla bakteri varsa içtiğiniz şekerli sıvıyı erkenden mayalar. Bu sırada oluşan hidrojen ve metan kana, oradan da nefese geçer. Nefesteki bu gazların değişimi ölçülür.

Daha kesin bilgi veren yöntem ince bağırsak sıvısından kültür alınmasıdır. Bu işlem endoskopi gerektirdiği için zahmetlidir ve rutin uygulanmaz. Bu yüzden çoğu kişide hekim önce nefes testini ister. Test, şikâyetlerinizin nedenini anlamak için kullanılan araçlardan biridir. Hekim gerekirse kan tahlili gibi başka incelemeleri de buna ekler.

SIBO testi hangi bölüm, hangi doktor?

SIBO'dan şüpheleniyorsanız gastroenteroloji uzmanına ya da iç hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. Hekim önce şikâyetlerinizi, ilaçlarınızı ve geçmiş hastalıklarınızı dinler. Ardından testin size uygun olup olmadığını ve hangi tür testin isteneceğini değerlendirir. Nefes testi her hastanede ya da laboratuvarda yapılmaz. Hangi merkezde yapıldığını başvurduğunuz polikliniğe sorabilirsiniz. Doktor seçimi hakkında SIBO için hangi doktora gidilir yazısına da göz atabilirsiniz.

SIBO testi nasıl yapılır?

1. Sabah aç karnına merkeze gidersiniz. Önce başlangıç nefes örneğiniz alınır.
2. Suda çözülmüş glukoz ya da laktüloz (iki farklı şeker türü) içersiniz.
3. Yaklaşık 2 ila 3 saat boyunca, genellikle 15 ila 20 dakikada bir, özel bir torbaya ya da cihaza nefes verirsiniz.
4. Her örnekte hidrojen ve metan miktarı ölçülür.

Test ağrısızdır. Bu süre boyunca yemek yenmez, sigara içilmez ve egzersiz yapılmaz. Bazı kişilerde test sırasında hafif şişkinlik ya da gaz olabilir.

Glukoz mu, laktüloz mu?

İki şeker türünün de güçlü ve zayıf yönleri vardır. Glukoz ince bağırsağın ilk kısmında hızla emilir. Bu yüzden ince bağırsağın son kısmındaki çoğalmayı kaçırabilir. Laktüloz emilmeden bütün ince bağırsağı geçer, ancak hızlı geçiş olan kişilerde kalın bağırsağa erken ulaşıp yanıltıcı sonuç verebilir. Hangisinin kullanılacağını hekim ve merkez belirler.

SIBO testi öncesi beslenme nasıl olmalı?

Hazırlık sonucu doğrudan etkiler. Genel uygulama şöyledir, ama başvurduğunuz merkezin talimatı esastır:

• Testten yaklaşık 4 hafta önce antibiyotik kullanılmaz.
• Testten önceki gün az mayalanan besinlerle beslenilir: beyaz pirinç, yumurta, et, tavuk, balık ve su.
• Testten önce 8 ila 12 saat aç kalınır.
• Test sabahı sigara içilmez, egzersiz yapılmaz.

Müshil ya da mide ilacı gibi ilaçları kesip kesmeyeceğinizi hekiminize sorun, kendi kendinize bırakmayın. Ayrıntılı liste için nefes testi öncesi beslenme sayfasına bakabilirsiniz.

SIBO testi evde yapılır mı?

Bazı merkezler evde nefes örneği toplamaya yarayan kitler sunar. Örnekler evde tüplere alınır ve laboratuvara gönderilir. Hazırlık kuralları merkezdeki testle aynıdır. Kurallara uyulmazsa sonuç yanıltıcı olabilir.

Evde alınmış olsun ya da merkezde, sonucu şikâyetlerinizle birlikte hekim yorumlar. Kendi başınıza internetten kit alıp sonuca göre tedaviye ya da uzun süreli diyete başlamak önerilmez.

SIBO testi sonucu nasıl okunur?

Sonuç kâğıdında her ölçüm için hidrojen ve metan değerleri ppm (milyonda bir birim) olarak yazar. Uzlaşı raporlarında kullanılan ölçütlere göre hidrojende ilk 90 dakika içinde başlangıca göre 20 ppm ya da üzeri artış, metanda ise herhangi bir ölçümde 10 ppm ya da üzeri değer anlamlı kabul edilir. Sonuç tek başına tanı koymaz. Hekim bu değerleri şikâyetlerinizle birlikte değerlendirir. Ayrıntılar nefes testi sonucu sayfasında.

Testten sonra ne yenir?

Test bittiğinde normal beslenmenize dönebilirsiniz. İçilen şekerli sıvı bazı kişilerde birkaç saat şişkinlik ya da ishal yapabilir. O gün hafif yemekler seçmek ve bol su içmek rahatlatır. Sonuç çıkana kadar kendi kendinize yeni bir diyete başlamayın, planı sonuçla birlikte yapmak daha sağlıklı olur.

Nefes testi neden yanıltıcı olabilir?

Nefes testi faydalıdır ama kusursuz bir ölçüm sayılmaz. Sonucu etkileyen bazı durumlar şunlardır:

• Hazırlık kurallarına uyulmaması, örneğin bir gün önce lifli ya da baklagilli yemek yenmesi
• Son haftalarda antibiyotik kullanılmış olması
• Besinlerin bağırsaktan çok hızlı ya da çok yavaş geçmesi
• Hidrojen sülfür üreten bakterilerin yaygın testlerde ölçülmemesi

Bu nedenle hekim sonucu şikâyetlerinizle ve diğer tetkiklerle birlikte yorumlar. Gerekirse testin tekrarlanmasını isteyebilir.

Test sonucu çıktıktan sonra ne olur?

Test sonucu SIBO'yu destekliyorsa hekim tedavi planını belirler. Beslenme tarafını diyetisyeninizle planlarsınız. Test olumsuz çıktıysa şikâyetlerin başka nedenleri araştırılır. Her iki durumda da beslenme düzeni şikâyetleri hafifletmeye yardım edebilir. Tedavi süreci SIBO tedavisi sayfasında anlatılıyor.

Şu durumlarda vakit kaybetmeden hekime başvurun: istemsiz kilo kaybı, kanlı ya da siyah dışkı, geceleri uyandıran ishal, ateş, kansızlık, yutma güçlüğü, 50 yaşından sonra yeni başlayan şikâyet.

Kaynaklar

1. Rezaie A. ve ark. Hydrogen and Methane-Based Breath Testing in Gastrointestinal Disorders: The North American Consensus. Am J Gastroenterol 2017 (yeni sekmede açılır) — Nefes testi uygulaması, hazırlık kuralları ve tanı ölçütleri
2. Pimentel M. ve ark. ACG Clinical Guideline: Small Intestinal Bacterial Overgrowth. Am J Gastroenterol 2020 (yeni sekmede açılır) — Nefes testinin ve kültürün tanıdaki yeri, glukoz ve laktüloz farkı
3. Quigley EMM. ve ark. AGA Clinical Practice Update on Small Intestinal Bacterial Overgrowth. Gastroenterology 2020 (yeni sekmede açılır) — Kültürün kesinliği ve nefes testinin sınırlılıkları

Hazırlayan: Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural · Son güncelleme: 12 Kasım 2026 · Site editörü: dyt.seymaturkoglu@gmail.com