Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural
Diyetisyen
Bayraklı, İzmir'de yüz yüze ve çevrim içi beslenme danışmanlığı.
Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural Instagram (yeni sekmede açılır)SIBO, bakterilerin ürettiği gaza göre ayrılır. Hidrojen baskın tip daha çok ishalle, metan baskın tip (güncel adıyla IMO) daha çok kabızlıkla ilişkilidir. Hidrojen sülfür tipi araştırma aşamasındadır ve yaygın testlerde ölçülmez. Hangi tipin baskın olduğunu nefes testi gösterir; tedavi ve beslenme planı buna göre şekillenebilir.
SIBO türleri, ince bağırsakta çoğalan mikroorganizmaların ürettiği gaza göre adlandırılır. Nefes testinde ölçülen gaz hangi türün öne çıktığını gösterir. Bugün üç tipten söz edilir: hidrojen baskın tip, metan baskın tip ve hidrojen sülfür tipi. Metan SIBO en çok merak edilen tiptir, çünkü belirtileri diğerlerinden farklıdır.
| Tip | Öne çıkan belirti | Nefes testinde |
|---|---|---|
| Hidrojen baskın | İshal, şişkinlik, gaz | Hidrojen ölçülür |
| Metan baskın (IMO) | Kabızlık, şişkinlik | Metan ölçülür |
| Hidrojen sülfür | İshal olabilir, araştırılıyor | Yaygın testlerde ölçülmez |
En sık tanımlanan tiptir. İnce bağırsakta fazla çoğalan bakteriler besinleri mayalarken hidrojen gazı üretir. Bu gaz şişkinlik ve gaz şikâyetine yol açar. Hidrojen baskın tip daha çok ishal ya da yumuşak dışkıyla ilişkilidir.
Metan baskın tipin güncel adı IMO'dur: ince bağırsakta metan üreten mikroorganizma çoğalması. Adın değişmesinin nedeni, metanı arke adı verilen, bakteriye benzeyen ama ayrı bir mikroorganizma grubunun üretmesidir. Bu mikroorganizmalar kalın bağırsakta da bulunabilir. Bu yüzden uzmanlar yalnız "ince bağırsak" demek yerine IMO adını kullanmaya başlamıştır.
Metan gazı bağırsak hareketlerini yavaşlatabilir. Bu yüzden metan baskın tipte kabızlık öne çıkar. Şişkinlik, karında gerginlik ve gaz da sık görülür. Kabızlık IBS (huzursuz bağırsak sendromu) gibi başka durumlarda da görüldüğü için belirtiler tek başına tanı koymaz. Tüm belirtiler SIBO belirtileri sayfasında.
Bazı bakteriler hidrojen yerine hidrojen sülfür gazı üretebilir. Bu tipin belirtileri ve tanısı hâlâ araştırılmaktadır. Yaygın kullanılan nefes testleri hidrojen sülfürü ölçmez. Bu yüzden bu tip için kesin bir tanı yolu ve tedavi önerisi henüz oturmamıştır. İnternette bu konuda okunan iddialara temkinle yaklaşın.
Nefes testinde hem hidrojen hem metan ölçülür. Uzlaşı raporlarında kullanılan ölçütlere göre hidrojende ilk 90 dakika içinde başlangıca göre 20 ppm ya da üzeri artış, metanda ise herhangi bir ölçümde 10 ppm ya da üzeri değer anlamlı kabul edilir. Bazı kişilerde ikisi birlikte yüksek çıkar. Sonucu şikâyetlerinizle birlikte hekim yorumlar. Ayrıntılar nefes testi sonucu sayfasında.
Metan baskın tipte kabızlık öne çıktığı için beslenmede lif ve sıvı dengesi ayrıca önem kazanır. Azaltma döneminde bile iyi giden lif kaynakları sofrada kalabilir: yulaf (küçük porsiyon), kivi, havuç, kabak, ıspanak ve kinoa bunlardan bazılarıdır. Gün boyu yeterli su içmek ve hareketli olmak bağırsak düzenine katkı sağlar. Lifi bir anda artırmak ise şişkinliği artırabileceği için adım adım ilerlemek gerekir.
Tür, hekimin tedavi seçimini etkileyebilir. İlacın türü ve süresi hekim kararıdır. Beslenme tarafında ise tipten bağımsız olarak düşük FODMAP yaklaşımı sık kullanılır. Metan baskın tipte kabızlığı yönetmek için yeterli su, düzenli öğün ve uygun lif kaynakları da önem taşır. Bu ayarlamaları diyetisyeninizle birlikte yapabilirsiniz.
SIBO'nun genel tanımı ve nedenleri SIBO nedir rehberinde anlatılıyor.
İstemsiz kilo kaybı, kanlı ya da siyah dışkı, geceleri uyandıran ishal, ateş, kansızlık, yutma güçlüğü ya da 50 yaşından sonra yeni başlayan şikâyet varsa vakit kaybetmeden hekime başvurun.
Hazırlayan: Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural · Son güncelleme: 12 Kasım 2026 · Site editörü: dyt.seymaturkoglu@gmail.com
İletişim
Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural
Diyetisyen
Bayraklı, İzmir'de yüz yüze ve çevrim içi beslenme danışmanlığı.
Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural Instagram (yeni sekmede açılır)Yazılar bilgilendirme amaçlıdır. Size uygun listeyi birlikte hazırlamak için WhatsApp'tan yazabilir ya da iletişim sayfasına geçebilirsiniz.
WhatsApp'tan Yazın (yeni sekmede açılır) İletişimYanıtlar genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve ilaç tedavisi hekimin alanıdır; size uygun beslenme düzeni görüşmede birlikte planlanır.
Listede olmayan sorularınızı WhatsApp'tan ya da iletişim formundan iletebilirsiniz.
0554 227 86 52Tanı ve ilaç tedavisi hekiminizde kalır. Beslenme tarafını, şikâyetlerinize ve günlük düzeninize göre diyetisyeninizle adım adım planlayabilirsiniz.