SIBO'da Baklagiller: Nohut, Mercimek Yenir mi?

Nohut, mercimek ve kuru fasulye GOS (galakto-oligosakkarit, bağırsakta kolay mayalanan bir karbonhidrat) bakımından zengindir ve gaz yapar. Süzülüp iyice yıkanmış konserve nohut ve mercimek küçük porsiyonda çoğu kişide tolere edilebilir. Sonraki dönemde porsiyon kişiye göre artırılır.

SIBO'da baklagiller neden gaz yapar?

Baklagillerdeki GOS'u insan bağırsağı sindiremez. Bu karbonhidrat bağırsak bakterilerine ulaşır ve mayalanır. SIBO'da (ince bağırsakta bakterilerin aşırı çoğalması) bu mayalanma erken başlar. Şişkinlik, gaz ve karın ağrısı bu yüzden artabilir. Gaz miktarı baklagilin türüne, porsiyonuna ve pişirme biçimine göre de değişir.

Bu durum herkeste görülmez. Baklagillere bağlı gaz SIBO olmayan kişilerde de sık görülür. Gazın genel nedenlerini karında gaz neden olur yazısında anlattık.

Bazı kişilerde bağırsak, düzenli olarak az miktarda baklagile alıştıkça gaz zamanla azalır. Bu konudaki çalışmalar sınırlıdır. Yeniden ekleme döneminde küçük porsiyonla başlamak bu yüzden mantıklıdır.

SIBO'da nohut ve mercimek yenir mi?

Küçük porsiyonda yenebilir. GOS suda çözünür ve konserve baklagillerde bir kısmı konserve suyuna geçer. Monash Üniversitesi'nin ölçümlerine göre süzülüp yıkanmış konserve nohut ve mercimek, birkaç yemek kaşığı kadar porsiyonda düşük FODMAP sınırında kalır. Konserve kullanıyorsanız suyunu dökün ve taneleri bir süzgeçte akan suyun altında birkaç kez yıkayın.

Evde pişirirken de benzer bir yol izlenebilir. Baklagilleri bir gece ıslatıp suyunu dökmek ve bol suda haşlayıp süzmek GOS'un bir kısmını azaltabilir. Bu yöntemin etkisi kişiden kişiye değişir. İlk denemeyi küçük bir porsiyonla yapın.

Hangi baklagiller iyi gider, hangileri azaltılır?

Tablodaki miktarlar başlangıç ölçüsüdür. Porsiyon ve kişisel tolerans belirleyicidir. Bazı kişiler zamanla çok daha büyük porsiyonu rahat yer.

Mercimek çorbası SIBO'da içilir mi?

Klasik mercimek çorbasında iki konu vardır: mercimeğin kendisi ve soğan. Bir kasedeki mercimek miktarı ilk dönem için fazla olabilir. Soğan ise fruktan içerir.

İlk dönemde çorbadaki mercimeği azaltıp havuç ve patatesle hacim verebilirsiniz. Soğan yerine yeşil soğanın yeşil kısmını ya da sarımsaklı zeytinyağını kullanabilirsiniz. Ayrıntısı soğan sarımsak yerine ne kullanılır yazısında. Küçük bir kaseyle başlayıp şikâyetlerinizi gözleyin. Çorbayı öğünün tek yemeği yapmak yerine yanında bir dilim peynir ve salatayla içmek de bir seçenektir.

Baklagiller neden tümüyle kesilmemeli?

Baklagiller lif, bitkisel protein, demir ve folat kaynağıdır. Bağırsak bakterileri için de besin sağlarlar. Uzun süre baklagilsiz bir beslenme lifi azaltır ve bağırsaktaki bakteri çeşitliliğini daraltabilir. Et tüketmeyen kişilerde protein açığı da oluşabilir. Baklagiller doyurucu ve uzun süre saklanabilen besinlerdir, Türk mutfağında da geniş yer tutar.

Bu nedenle kısıtlama kısa sürelidir, genellikle 2–6 hafta. Amaç, hangi baklagili ne kadar tolere ettiğinizi bulmaktır.

Baklagil azaltılınca protein nereden alınır?

Baklagillerin azaltıldığı dönemde protein ihtiyacını başka besinlerden karşılamak gerekir. Şu besinler FODMAP bakımından düşüktür:

• Yumurta
• Tavuk, hindi, balık ve kırmızı et
• Sert tofu
• Sert peynirler ve laktozsuz yoğurt
• Bir avuç ceviz, yer fıstığı ya da kabak çekirdeği

Vejetaryen ya da vegan beslenen kişilerde bu dönem dikkatli planlanmalıdır. Protein, demir ve B12 açığı oluşmaması için diyetisyeninizle birlikte bir liste çıkarabilirsiniz.

SIBO'da baklagiller nasıl yeniden eklenir?

• Önce tek bir baklagil seçilir, örneğin konserve nohut.
• İlk gün birkaç yemek kaşığıyla başlanır.
• Şikâyet yoksa sonraki günlerde porsiyon biraz artırılır.
• Belirgin şişkinlik olursa bir önceki porsiyona dönülür.
• Sonra sıradaki baklagile geçilir.

Her deneme arasında iki üç gün ara vermek, şikâyetin hangi besinden geldiğini anlamayı kolaylaştırır.

Yeniden ekleme sürecinin bütününü yeniden ekleme dönemi sayfasında bulabilirsiniz. Günlük listenin tamamı SIBO diyet listesi sayfasında.

Sık sorulan sorular

Humus SIBO'da yenir mi?

Humusta nohut ve sarımsak birlikte bulunur, bu yüzden ilk dönemde azaltılır. Evde az nohut ve sarımsaklı zeytinyağıyla yapılan humus yeniden ekleme döneminde küçük porsiyonla denenebilir.

Kuru fasulye ne zaman yenir?

Kuru fasulye GOS bakımından yüksektir ve çoğu zaman en son denenen baklagillerdendir. Yeniden ekleme döneminde birkaç kaşıkla başlanır, şikâyet yoksa porsiyon artırılır.

Baklagilleri ıslatmak gazı azaltır mı?

Islatıp suyunu dökmek ve bol suda haşlamak GOS'un bir kısmını azaltabilir. Etkisi kişiden kişiye değişir. İlk denemeyi küçük porsiyonla yapın.

Kaynaklar

1. Monash University FODMAP — About FODMAPs and IBS (yeni sekmede açılır) — Besinlerin FODMAP içeriği, porsiyon ölçüleri ve yeniden ekleme
2. Halmos EP. ve ark. A diet low in FODMAPs reduces symptoms of irritable bowel syndrome. Gastroenterology 2014 (yeni sekmede açılır) — Düşük FODMAP diyetinin gaz ve şişkinliğe etkisi

Hazırlayan: Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural · Son güncelleme: 12 Kasım 2026 · Site editörü: dyt.seymaturkoglu@gmail.com

Sık aranan konular

• SIBO diyet listesi
• Düşük FODMAP diyeti
• Örnek SIBO menüsü
• Nefes testi öncesi beslenme
• SIBO belirtileri
• SIBO geçer mi?